Erken emeklilik imkânı sunan yıpranma payında kapsam genişliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun yürüttüğü Fiili Hizmet Süresi Zammı düzenlemesiyle, ağır ve tehlikeli işlerde çalışan daha fazla kişinin bu haktan yararlanması bekleniyor.
Yapılan düzenlemeyle birlikte bazı meslek grupları Fiili Hizmet Süresi Zammı, kamuoyunda bilinen adıyla “Yıpranma Payı” kapsamına alındı. Bu sayede söz konusu alanlarda çalışanlar, emekliliğe daha erken ulaşma hakkı elde edecek.
Uzun yıllar boyunca yalnızca madenciler, askerler ve polislerle özdeşleşen yıpranma payı uygulaması artık sağlık personelinden basın çalışanlarına, itfaiyecilerden ağır sanayi işçilerine kadar birçok meslek grubunu kapsıyor. Sistem kapsamında sigortalıların prim günlerine ek süre ilave ediliyor ve bu birikim, emeklilik yaşından düşülüyor.
Yıpranma payı bulunan iş kollarında, yıllık 360 gün olan prim süresi, yapılan işin risk düzeyine göre 60, 90 veya 180 gün artırılıyor. Örneğin yılda 90 gün ilave hakkı bulunan bir meslekte çalışan kişinin 1 yıllık primi, 360 gün yerine 450 gün olarak kayda geçiyor.
Birikilen ilave prim süreleri, emeklilik yaşından düşülerek erken emeklilik imkanı sağlıyor. Bu kapsamda çalışanlar en fazla 5 yıl erken emekli olabiliyor. Çok ağır ve tehlikeli işlerde ise bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
İŞTE, YIPRANMA PAYI KAPSAMINDAKİ MESLEKLER
Yıpranma payından yararlanarak erken emeklilik hakkı kazanabilen başlıca meslekler şunlar:
Doktorlar, hemşireler, ebeler, hasta bakıcılar, röntgen teknisyenleri ve ambulans şoförleri (yılda 60 gün).
Basın kartı sahibi gazeteciler ve medya çalışanları.
En yüksek yıpranma payına sahip grup (yılda 180 gün – 6 ay).
Askerler, polisler, MİT personeli ve ceza infaz koruma memurları.
Demir-çelik tesislerinde görev yapanlar ile cıva, asit gibi zararlı maddelerle çalışan işçiler.
Yangınla mücadele eden itfaiye personeli.
Yeni düzenleme ile 2026 yılından itibaren aşağıdaki sektörler de yıpranma payı kapsamına alındı:
Alüminyum üretim tesislerinde çalışanlar
